Mindfulness - MBCT - ACT 

Mindfulness en Acceptance & Commitment Therapy



UITGANGSPUNT


Mindfulness en ACT zijn binnen onze praktijk een laagdrempelige hooggekwalificeerde vorm van hulpverlening. De therapie is nog niet volledig wetenschappelijk onderbouwd, maar maakt waar nodig wel gebruik van wetenschappelijke inzichten. Het doel is doorgaans echter van dezelfde strekking als bij psychotherapie: het verminderen of geheel wegnemen van geestelijke gezondheidsklachten van de cliënt.



Definities


Mindfulness is het gemakkelijkst te begrijpen vanuit zijn tegendeel, leven op de automatische piloot.

In de keuken, tijdens het autorijden, op het werk - let maar eens op hoe vaak we op routine draaien terwijl de denkgeest bezig is met iets anders, met verleden of toekomst. Mindfulness betekent simpelweg: volledig bewust zijn van de huidige ervaring. Waar uw aandacht is, daar bent u. Mindfulness gaat over de kunst om aanwezig te zijn in het hier en nu. Met mindfulness leeft u intensiever en bewuster. Door vaker uw aandacht te sturen, leert u afstand te nemen van de spinsel in uw hoofd. U kunt zich beter concentreren, u ontspant gemakkelijker. De geest wordt rustiger. U leert bewust keuzes te maken en u kunt beter uw grenzen bewaken.



Mindfulness is te leren, maar automatismen belemmeren soms


Mensen zeggen vaak: ik doe dit toch niet expres, het gaat vanzelf en 'het is belangrijk wat iemand van mij vindt'? of 'ik kan er ook niets aan doen dat ik bang ben'? Door dit te zeggen signaleren deze mensen bij zichzelf een aantal krachtige automatische denkpatronen. En de vraag is dan: zijn deze automatismen af te leren en is meer midfulness te ontwikkelen? Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat dit mogelijk is en dat mindfulness bijdraagt tot persoonlijk welbevinden. Maar als u oordeelt: zo ben ik nu eenmaal, er is niets aan te doen, dit zijn mijn gewoontes en daar kan ik geen controle over krijgen, dan zet u zichzelf vast en beperkt u uw mogelijkheden.



Een vaardigheid in aandacht en houding


Mindfulness is op te vatten als een vaardigheid in aandacht en houding en die is te leren. Daar is tijd en oefening voor nodig en vooral een houding van niet-oordelende observatie, die bevordert dat wat u leert uit wat u meemaakt. Als u bijvoorbeeld tijdens het oefenen merkt dat u aan iets anders denkt, merk dat dan op zonder dat te veroordelen. En als u merkt dat u dat toch doet, observeer dat zonder dat u zichzelf weer opnieuw veroordeelt. Probeer steeds weer een houding te vinden waarbij u accepteert wat de sensaties, gevoelens en gedachten van uzelf zijn. Met openheid en acceptatie leert u beter aandacht te hebben voor wat zich in u en anderen afspeelt.



Anders omgaan met sensaties, gevoelens en gedachten


Sensaties, gevoelens en gedachten komen langs in een ononderbroken stroom van gedachten. Ze komen en gaan weer.

Het is begrijpelijk dat onaangename sensaties, negatieve gevoelens en gedachten niet erg welkom zijn. U zou het liever niet voelen en denken, maar als deze er wel zijn, wat dan? U zelf dwingen om pijn niet te voelen? Of opgaan in sombere gevoelens en negatief oordelen over u zelf en daar 100% in geloven als een soort automatisme? Verbieden en oordelen dat u verboden gedachten niet mag denken, oordelen dat u zo nu eenmaal bent?


Helpt dwingen, verbieden, oordelen of in de weg zinken? Vaak niet en dan is het met mindfulness mogelijk te leren om anders om te gaan met die sensaties, gevoelens en gedachten. U leert dan een andere houding te vinden ten aanzien van wat zich zo in u afspeelt. Namelijk een observerende houding ten aanzien van de sensaties, gevoelens en gedachten. Zo leert u anders om te gaan met pijn, somberte, gepieker et cetera.

Een automatisme wordt doorbroken en u neemt u zelf als het ware waar op een geïnteresseerde en vriendelijke manier. Uw houding wordt meer de houding van een onderzoeker dan die van een aanklager. Minder 'zo ben ik', 'zo is het' en 'dit deugt niet aan mij', maar meer 'zo neem ik dit waar en zo denk ik dat'.



Mindfulness: voor wie- en welke problematiek?


In Praktijk de brug naar morgen behandelen we onder 'Mindfulness een groot aantal vraagstukken. Alles vernoemen zou onoverzichtelijk worden. Het gaat er vooral om problemen te voorkomen, zoveel mogelijk op te lossen of te verlichten en vragen te beantwoorden.


Denk hierbij aan o.a.: 

  • Negatieve gevoelens zoals 'ik ben niet goed genoeg' of 'ik ben een mislukking'
  • Emoties zoals boosheid, irritatie, gekwetstheid of somberheid
  • Angst en paniekklachten
  • Piekeren
  • Stress en burn-out
  • Depressie en terug val van ...
  • Slaapproblemen
  • Chronische pijnklachten
  • Terugkerende klachten zonder duidelijke oorzaak
  • Overige lichte psychische klachten

* Heeft u vragen over "Mindfulness en Acceptance & Commitment Therapy en/of wilt u weten of deze hulpverlening geschikt is voor uw hulpvraag? Neem vrijblijvend contact op met onze praktijk.



Mindfulness Based Cognitive Therapy, MBCT of Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie, ACT


UITGANGSPUNT


Mindfulness Based Cognitive Therapy of Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie is binnen onze praktijk een laagdrempelige hooggekwalificeerde vorm van hulpverlening. De therapie is nog niet volledig wetenschappelijk onderbouwd, maar maakt waar nodig wel gebruik van wetenschappelijke inzichten. Het doel is doorgaans echter van dezelfde strekking als bij psychotherapie: het verminderen of geheel wegnemen van geestelijke gezondheidsproblemen van de cliënt.



Definities


Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie, wordt in het Engels: Mindfulness Based Cognitive Therapy (MBCT) genoemd. Oorspronkelijk ontworpen als een nieuwe methode om de kans van terugval na een depressie te verkleinen. Mindfulness betekent bewust je aandacht ergens op richten, op het hier en nu, en niet oordeelt over wat je verder gewaar wordt. Mindfulness komt uit het boeddhisme, is een meditatievorm en betekent letterlijk: "de dingen zien zoals ze werkelijk zijn". 

Al geruime tijd wordt mindfulness als psychologische interventie toegepast in de vorm van meditatie-oefeningen bij stresshantering en als onderdeel van de Dialectische Gedragstherapie.



Depressie en terugval


De kwetsbaarheid voor depressies neemt na elke volgende depressie steeds meer toe. Het was uit onderzoek bekend dat depressieve patiënten met cognitieve therapie werden behandeld minde kans hadden op terugval na behandeling dan patiënten die uitsluitend met medicatie werden behandeld. De gangbare hypothese is dat dit komt door het veranderen van negatieve opvattingen in meer realistische opvattingen.


MBCT is dus een nieuwe therapeutische behandelmethode in de traditie van cognitieve therapie, maar met een aantal belangrijk nieuwe kenmerken. Een belangrijk nieuwe kenmerk is dat geleerd wordt niet alleen de gedachten, maar ook lichamelijke ervaringen en gevoelens te zien als mentale gebeurtenissen.


MBCT als terugvalpreventie kan de individuele cliënten die meerdere depressies gehad hebben gegeven worden.

Aandachtsoefeningen staan alsmede cognitieve en gedragstherapeutische interventies centraal.

De cliënt leert om negatieven gedachten maar ook lichamelijke gewaarwordingen helder op te merken. Ze leert de ingesloten gedragspatronen die samenhangen met het ontstaan van nieuwe depressies te herkennen, daar accepterend op te reageren en weer over te gaan tot de orde van de dag.


MBCT is een zinvolle aanvulling op de 'cure' kant van de therapie. Een aspect dat in de komende jaren waarschijnlijk steeds belangrijker wordt is het inzicht dat er grenzen zijn aan de 'çure' kant van de hulpverlening. Dat er een grote groep patiënten is die ondanks de meest adequate hulp niet volledig genezen kan, klachten blijven behouden of kwetsbaar is voor recidive. Een aanpak die gericht is op acceptatie, op leren omgaan met chronische klachten en kwetsbaarheid completeert de op verandering gerichte aanpak van de meeste cognitief gedragstherapeutische procedures.



MBCT - ACT: voor wie- en welke problematiek?


Denk hierbij aan o.a.:

  • Negatief zelfbeeld
  • Emoties zoals boosheid, irritatie, gekwetstheid of somberheid
  • Angst en paniekklachten
  • Piekeren
  • Stress en burn-out
  • Depressie en terugval van ...
  • Slaapproblemen
  • Chronische pijnklachten
  • Terugkerende klachten zonder duidelijke oorzaak
  • Overige lichte psychische klachten


* Heeft u vragen over Mindfulness Based Cognitive Therapy MBCT en Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie, ACT en/of deze hulpverlening geschikt is voor uw hulpvraag? Neem vrijblijvend contact op met onze praktijk.




0