Omgaan met relatieproblemen




UITGANGSPUNT


Relaties


Een mens hangt van relaties aan elkaar: Je hebt relaties met minnaars, vrienden en kennissen, collega's, buren, huisdieren en landgenoten.

Er zijn psychologen die die beweren dat al het gedrag van mensen plaatsvindt binnen de context van relaties. In de praktijk beperken wij ons tot de partnerrelatie, de innige relatie tussen twee personen die van elkaar houden en daarom hebben besloten om zo veel mogelijk van hun levens te delen. Er zijn allerlei soorten partnerrelaties en wat ons betreft is alles best, zolang iedereen maar gelukkig is.



Relatieproblemen


Je hebt tegenwoordig talloos veel boeken die de verschillen tussen mannen en vrouwen beschrijven en verklaren. De suggestie die van deze stortvloed aan m/v lectuur uitgaat, is dat problemen tussen mannen en vrouwen zijn gebaseerd op de verschillen tussen die twee, of op zijn minst in het wederzijds onbegrip dat het gevolg is van deze verschillen.


Maar relatieproblemen komen meestal niet voort uit uit de verschillen tussen man en vrouw, relatieproblemen komen voort uit uit regelmatig escalerende ruzies, uit het onvermogen een antwoord te vinden op veranderende levensomstandigheden, uit rancune, desinteresse, egoïsme, tijdgebrek, verschil van mening, individuele problemen van een van beide partners, liefdeloosheid, het stellen van idiote eisen aan elkaar of het onvermogen de ander te accepteren zoals hij of zij is. Verschillen tussen mannen en vrouwen hebben er vaak niets mee te maken - Nou ja: juist door hun verschillen raken mannen en vrouwen in elkaar geïnteresseerd en komen ze bij elkaar. Als dat niet gebeurde, zouden er ook geen relatieproblemen bestaan.


Homoseksuele stellen hebben relatieproblemen. Klaarblijkelijk zijn seksuele verschillen niet de enige verklaring voor een problematische verhouding - en zijn seksuele overeenkomsten onvoldoende garantie voor een probleemloze relatie. Zijn de problemen van homostellen anders dan die van heterostellen? Welnee. Misschien kan je wat inhoudelijke verschillen vinden, maar zoals wij zullen laten zien is de inhoud van relatie vaak niet bijster interessant als je relatieproblemen wilt oplossen.Sommige stellen maken zich vreselijk druk over de manier van opvoeding van hun kinderen en andere stellen niet, terwijl de manier waarop zich bij al deze stellen problemen ontwikkelen identiek is. Zelfs al leggen mensen na verloop van tijd hun meningsverschil over de opvoeding bij, dan nog zullen hun relatieproblemen blijven bestaan. Is dat niet merkwaardig?


Wij denken van niet. Problemen in een relatie hebben na enige tijd vaak niets meer te maken met oorzaken of aanleidingen, maar alles met de manier van doen waartoe partners elkaar dwingen. Als je relatieproblemen wilt oplossen, moet je deze manier van doen doorbreken.



Liefde


Als je niet meer van elkaar houdt, ga dan uit elkaar. Omdat er niets is om op te bouwen als er geen wederzijds gevoel meer is.

We kunnen het ook gemakkelijk zeggen, omdat het zelden voorkomt dat mensen geen gevoel meer voor elkaar hebben. Het is iets ongelooflijk taais hoor, liefde. Je kunt iemand jarenlang treiteren zonder dat die ander de hoop op betere tijden of de herinnering daaraan verliest, zonder dat liefde omslaat in haar evenbeeld, de haat.


Een ander cliché over de liefde wil namelijk dat alleen mensen die van elkaar houden, elkaar kunnen haten. Maar wat ze er nooit bij vertellen is dat liefde vaak helpt om de problemen in stand te houden. Mensen met relatieproblemen vertrouwen lang, heel lang op (het restant van) hun gevoel voor elkaar. Het komt allemaal wel goed, denken ze, als we maar blijven hopen, als we maar geduld hebben, als we maar van elkaar blijven houden. Op deze manier trekken mensen de gordijnen dicht, ze weigeren te zien wat er echt aan de hand is.

Inderdaad: het gevoel is er nog. Maar wie zegt je dat dit gevoel je zal beschermen als eenmaal de storm is opgestoken?

Als je alleen maar angstvallig waakt over wat je hebt, sta je stil. En voor liefde is stilstaan dodelijk. Als je stilstaat, ontneem je jezelf bewegingsruimte. En die ruimte heb je nodig om relatieproblemen te overwinnen.


Nu het woord bewegingsruimte is gevallen moeten wij, ten slotte, wijzen op het gevaar van verandering. Het is bij het oplossen van relatieproblemen zelden zo dat je weer uitkomt waar je was begonnen. Pas dus op. Als je werkelijk iets aan je problemen besluit te doen, zul je genoegen moeten nemen met iets nieuws. De oplossing van de problemen kan het besluit zijn om uit elkaar te gaan, om een losser verband met elkaar aan te gaan, of om andere fundamentele afspraken uit het verleden te schenden. Het gevaar van verandering is dat je relatie ook echt anders wordt.



Inhoud


Als wij in de Praktijk spreken over een relatie, dan hebben wij het over twee mensen die van elkaar houden of hielden, die meestal samenwonen, maar dat hoeft niet, die seks met elkaar hebben, maar dat hoeft niet, en die zich, met zoveel woorden of niet, hebben voorgenomen de rest van hun leven bij elkaar te blijven. zulke mensen delen een geschiedenis: de dingen die ze samen hebben meegemaakt en de dingen die ze hebben meegemaakt, terwijl ze samen waren. Episodes uit de gedeelde geschiedenis - maar net zo goed episodes uit de persoonlijke geschiedenis - kunnen reden zijn voor conflicten.


De interpretatie van wat er is gebeurd, kan verschillen tussen partners, die dan dus een meningsverschil hebben. Ook kan iemand zich onbegrepen voelen als een gebeurtenis voor hem of voor haar belangrijk was, terwijl de partner het belang van de gebeurtenis niet ziet. Het idee dat verschillende interpretaties van een gebeurtenis leiden tot relatieproblemen is uitgangspunt van cognitieve therapie.


Partners denken vaak niet hetzelfde over wat er gebeurt. Dat is prima, maar wordt een probleem als mensen daardoor boos worden op elkaar.

Zij willen dan niet langer elkaars verhaal aanhoren, laat staan rekening houden met elkaar. Een relatieprobleem kan bovendien ontstaan als een nare gebeurtenis of episode weliswaar in de tijd voorbijgaat, maar niet wordt opgelost of verwerkt door een van beide partners, of door geen van beide.



Hoe weet je dat je relatieproblemen hebt?


Hoe kun je nou niet weten dat je relatieproblemen hebt? Het lijkt zo duidelijk: een relatie is zoiets essentieels, zoiets dagelijks en normaals, dat je wel blind moet zijn om niet te merken dat je relatie in de problemen is gekomen. Dat is niet zo. Het is heel goed mogelijk dat je dit niet meteen merkt. Net als bij andere problemen, denk aan de man die drinkt, bestaat er bij relatieproblemen zoiets als een ontkenningsfase. Je denkt: we hebben geen relatieproblemen, het komt door geldproblemen dat we zoveel ruzie hebben. Of je denkt: zolang we naar buiten toe goed lijken te functioneren, is er weinig aan de hand. Buitenstaanders zien vaak een gelukkig gezin.


Pas later kwam aan het licht dat alcoholisme, psychische problemen en overspel niet een uitzondering waren. Aan de buitenkant was hiervan jarenlang niets te zien. Je kunt relatieproblemen, ten slotte, ook over het hoofd zien juist omdat een relatie zoiets dagelijks is en normaals is. Je zit er te dicht bij, je kunt er geen afstand van nemen. Mensen zijn gewoontedieren. wij zien alleen de grote veranderingen, de sterke bewegingen. Daarvan is het meeste gevaar te duchten. Kleine veranderingen, die we inschatten als weinig gevaarlijk, willen we liever negeren. Verandering betekent maar al te vaak narigheid, en narigheid dat wil de struisvogel niet. We kijken graag zo lang mogelijk de andere kant uit, om vervelende gevoelens en moeilijk gedoe te vermijden - waardoor de kans op narigheid natuurlijk alleen maar groter wordt.



Signalen


Bepaalde signalen kunnen je erop wijzen dat je je niet (alleen) slecht voelt doordat je zelf problemen hebt, maar doordat je een relatieprobleem hebt.

Denk hierbij aan:

  • Seks: afwezig of minimaal. Je hebt eigenlijk alleen nog maar seks als je wat gedronken hebt; seks duurt bijzonder kort en je brengt er weinig variatie in aan: je masturbeert meer dan vroeger; je gaat vreemd
  • Laat naar bed. Je hebt nooit zin om tegelijk naar bed te gaan: dat voelt zo klef. Liever ga je tot laat (nacht) internetten of spelletjes spelen. Aan jouw lijf geen polonaise.
  • De kinderen voelen vreemd. Vooral bij oudere kinderen heb je het gevoel dat je langs elkaar heen leeft. Zij gebruiken het huis als hotel dan wel gaarkeuken en jou als lopende portemonnee, Je gaat je van lieverlee zelf voelen als een handelsreiziger in een goedkoop motel.
  • Ruzie. Je hebt steeds maar weer ruzie over de onbenulligste dingen. De ruzies escaleren tot verbaal of fysiek geweld dan wel tot het aan stukken slaan van serviesgoed.
  • Verveling. 's Avonds zit je maar wat op de computer, gsm of achter de tv. Eigenlijk weet je niet zo goed wat je met zo'n avond met z'n tweeën aan moet. Zin om uit te gaan heb je niet; je zit niet te wachten op een moeizaam vorderen gesprek in een leeg restaurant. Maar wat dan? Jullie hebben ook niks om over te praten.
  • Vreemdgaan. Je gaat vreemd, dan wel je partner gaat vreemd. Over vreemdgaan wordt een hoop onzin verteld. Maar als iemand van jullie beiden vreemdgaat en dit geheim houdt, is er iets aan de hand waar je het best eens over mag hebben.
  • Niet praten. Jullie praten wel, maar over onbenullige zaken. Zodra het echt ergens over gaat, wil de discussie niet vlotten of krijg je ruzie.
  • De kinderen doen raar. Ze stelen, liegen of worden gepest. Ze zijn vaak ziek. Ze lopen van huis weg. Ze blijven maar zeuren.
  • Lege huls. Met z'n tweeën houd je iets aan de praat dat geen inhoud heeft, geen richting, doel of betekenis. Je gezin, je relatie is verworden tot een instituut, een schakel in een ketting vrienden, een opvoedfabriek.


Schrik niet als je een van deze signalen herkent. Iedereen heeft zo wel zijn periodes waarin interesse minder wordt of dingen niet helemaal lekker lopen. Maar als je slechte gevoel over een bepaald aspect van je relatie steeds terugkomt, of als je meerdere van de genoemde problemen tegelijk ervaart, dan wordt het tijd om iets te veranderen aan de manier waarop je met elkaar bent.



Emotionele klimaat


In het veld van de relatiekunde noemen we het emotionele klimaat tussen partners als de belangrijkste graadmeter voor het voortbestaan van relatieproblemen. Als het klimaat vriendelijk, genereus en respectvol is en de partners elkaar kunnen corrigeren door middel van positief commentaar, is er weinig aan de hand. Maar als de partners vijandig en jaloers met elkaar omgaan, als zij duidelijk maken elkaar te verafschuwen als persoon en voortdurend kritiek op elkaar leveren, is de kans groot dat zich ergens een enorm probleem verschuilt.


Bedenk bovendien dat relatieproblemen niet alleen voorkomen bij mensen die openlijk oorlog met elkaar voeren. Ook een kalm-afstandelijke houding ten opzichte van elkaar kan wijzen op ernstig verstoorde verhoudingen. Als je elkaar behandelt als zakenpartners die uit beleefdheid, maar vooral om grote gemeenschappelijke belangen niet te verstoren, geen onvertogen woord of gebaar laten vallen, dan kun je vermoeden dat er een levensgroot conflict schuilgaat onder de rimpelloze oppervlakte.


Behalve het emotionele klimaat worden nog enkele veelvoorkomende factoren genoemd die kunnen wijzen op het bestaan van relatieproblemen. Denk hierbij aan:

  • Partners staan onder druk vanwege externe stressfactoren (zoals problemen op het werk of familieomstandigheden, maar ook bijvoorbeeld wonen in een te klein huis);
  • Men kan problemen niet oplossen door een gebrek aan probleemoplossende vaardigheden (je praat niet over een probleem, je kiest niet voor een strategie, je komt niet in actie);
  • Een van beide partners of allebei zij agressief (verbaal of lichamelijk);
  • Je brengt onvoldoende tijd met elkaar door;
  • Er is een meningsverschil over de financiën;
  • Mensen zijn niet tevreden over de seks (te veel, te weinig, niet op de juiste manier);
  • Jullie hebben meningsverschillen over de opvoeding van de kinderen.


Nogmaals, denk niet dat elk verschil van mening over de tafelmanieren van je kind een reden tot echtscheiding vormt. Meestal gaat het om een combinatie van de genoemde factoren die je kan wijzen op serieuze relatieproblemen.



* Heeft u vragen over 'Omgaan met relatieproblemen'? Neem vrijblijvend contact op met onze praktijk.