Omgaan met een scheiding



UITGANGSPUNT


De gevolgen van een scheiding op emotioneel, mentaal en sociaal gebied


Iedereen die een partner verliest- want een scheiding is in eerste instantie een verlies - maakt vaak hetzelfde proces door. Er is veel over scheidingen geschreven, Er is veel informatie over juridische en fiscale aspecten, over scheidingsbemiddeling en omgangsregeling voor de kinderen, maar over verwarring, angst woede wantrouwen, jaloezie, teleurstelling, verdriet, opluchting, ontremming, schuld en schaamte - en over hoe je met dit alles omgaat terwijl je al die juridische en praktische zaken moet regelen - is weinig informatie voorhanden. De therapeut van de brug naar morgen wil u daarin voorzien.


Vroeger was onze rol als relatietherapeut uitgespeeld als een koppel weer op de eigen vier benen kon staan of als beide partners alsnog besloten uit elkaar te gaan. Maar zo is het niet meer. Ook mensen die uit elkaar gaan hebben gemeenschappelijke belangen, interesses, vrienden, wensen en activiteiten. En ook zij zijn soms onkundig in sociale of communicatieve vaardigheden die hen belemmeren om op een normale manier die gedeelde belangen te behartigen. Soms houden mensen nog van elkaar als ze uit  elkaar gaan, heeft onze ervaring geleerd. Mensen beseffen bovendien in toenemende mate dat ze misschien niet meer als partners, maar dan wel op een andere manier met elkaar willen en moeten omgaan. Hoe? Daar geven wij u meer informatie over.



Kennis geeft rust


Voor mensen die scheiden is het wel degelijk van belang te weten hoe het komt dat hun relatie is stukgelopen. Kennis geeft rust.

Als je een verklaring hebt voor wat er allemaal is gebeurd, kun je de scheiding beter een plaats geven en achter je laten. En kennis voorkomt ellende in de toekomst. Een mens kan leren van zijn haar fouten, of van die van een ander. Her verhaal gaat namelijk altijd door na een scheiding. Na elk verlies doemt een nieuwe horizon op. Elke scheiding heeft een open einde. 



Kijk op liefdesverdriet


Het verbreken van een relatie is een traumatische gebeurtenis. een scheiding voelt als een onverwacht verlies, hoezeer je het ook hebt zien aankomen. Maar behalve een grote schok en verdriet rapporteren mensen na een relatiebreuk ook:

  • Symptomen van stress, zoals schrikachtigheid en snel geïrriteerd zijn;
  • Lichamelijke klachten, waaronder hoofdpijn, buikpijn en slapeloosheid;
  • Een andere houding ten aanzien van seksualiteit en ander seksueel gedrag.


Uit onderzoek blijkt dat mensen met liefdesverdriet meer stress ervaren en minder zin in seks hebben dan mensen die alleen zijn of die wel een relatie hebben. Lichamelijke klachten worden na liefdesverdriet gemedieerd door stress. Dit betekent dat als mensen met liefdesverdriet veel stress ervaren, zij ook meer lichamelijke klachten hebben. Liefdesverdriet kan als een posttraumatische of een acute stressstoornis worden gezien. De schok en de impact op betrokken is hetzelfde bij mensen die een verkeersongeluk, een natuurramp of een gewelddadig conflict hebben meegemaakt als bij mensen die hun relatie hebben verloren.


Liefdesverdriet leidt tot dezelfde verschijnselen als elke andere negatieve, schokkende gebeurtenis: herbelevingen, vermijdingsgedrag, en permanent verhoogd stressniveau. De aard en de ernst van deze verschijnselen kunnen worden gemeten. Zo is eenvoudig aan te tonen dat de ernst van de genoemde verschijnselen zo groot is dat je bij sommige mensen kunt zeggen dat hun liefdesverdriet is uitgegroeid tot een psychologische stoornis. Maar ook als de ernst van de verschijnselen niet zo groot is, kunnen mensen er behoorlijk veel last van hebben.



Herbelevingen


Herbelevingen bestaan uit het telkens opnieuw beleven van een pijnlijke ervaring. Een herbeleving kan de vorm aannemen van een nachtmerrie of een dagdroom. In beide gevallen is de herbeleefde ervaring levensecht, alsof je zo de film van het gebeurde binnenstapt. Na een scheiding kunnen mensen bijvoorbeeld het moment herbeleven dat hun ex-partner vertelde te willen scheiden, of het moment dat zij erachter kwamen dat hun ex-partner vreemdging. Maar ook kunnen zij de lange uren die zij alleen doorbrachten of de wanhopige ruzies telkens weer meemaken. 


Een herbeleving kan tenslotte ook bestaan uit het diep gevoelde besef van kwetsbaarheid of zwakheid: het noodlot, dat normaal gesproken alleen de buren treft, kan dus zomaar ook bij jou aankloppen en dat is een pijnlijke ervaring. Herbelevingen zijn heftig emotionerend. Mensen voelen zich even woedend, angstig of verdrietig als toen het herbeleefde moment echt gebeurde.



Vermijdingsgedrag


Vermijdingsgedrag is alles wat iemand doet om de pijnlijke herbelevingen te voorkomen. Mensen vermijden bijvoorbeeld hun ex-partner te zien of te spreken, omdat dit te veel nare herinneringen of onbeheersbare emoties oproept. Ook het contact met familieleden of collega's van de ex-partner kan te pijnlijk zijn en daarom worden vermeden. Anderen vermijden plekken die te maken hebben met de scheiding of met de relatie, zoals de straat waarin men samenwoonde of de buurt waarin de ex-partner werkt. Vermijden kan ook betekenen: proberen niet te denken aan.


Elke gedachte aan wat er is gebeurd wordt meteen weggeduwd, desnoods met behulp van drank, medicijnen of drugs.Vermijdingsgedrag kan van grote invloed zijn op iemands bewegingsvrijheid en op zijn of haar sociale en professionele functioneren. 



Een verhoogd stressniveau


Een verhoogd stressniveau is een lichamelijke reactie op bijzondere omstandigheden. Het lichaam blijft zich maar voorbereiden op vechten of vluchten, alsof er acuut gevaar dreigt. een verhoogd stressniveau merk je doordat je sneller schrikt, bijvoorbeeld van harde geluiden, maar ook doordat je sneller geëmotioneerd bent. Bij geen enkele film houd je het droog, terwijl je daar vroeger gewoon tegen kon. Ook kun je sneller uit je slof schieten, snel geïrriteerd zijn en veel ruziemaken met de mensen om je heen, ook als die mensen niets met de scheiding te maken hebben.


Als deze drie posttraumatische stressverschijnselen gedurende  langere tijd aanhouden, ontstaan vaak chronische klachten. Door de nachtmerries krijgen mensen last van slapeloosheid. Daardoor, maar ook door de permanent verhoogde stressniveau, raken mensen oververmoeid. Dit kan gepaard gaan met emotionele afstomping, of het gevoel van 'laat ook allemaal maar zitten en zoek het allemaal maar lekker uit'. Mensen krijgen daardoor de neiging om zich terug te trekken uit hun sociale netwerk. 


De omgang met collega's maar ook die met vrienden en kennissen, kan bovendien sterk verslechteren onder invloed van de geïrriteerdheid en de schrikachtigheid die het gevolg zijn van een permanent verhoogd stressniveau. niemand vindt het prettig om voortdurend ruzie ruzie met je te maken. Doordat mensen na een scheiding langdurig meer alcohol drinken dan goed voor hen is, raken zij verslaafd  aan alcohol of ontstaan er verkeersongelukken of problemen op het werk.



Andere stoornissen


Een scheiding is een schokkende verlieservaring die mensen zeer (liefdes)verdrietig maakt. Zoals beschreven kan dat verdriet om het verlies proporties aannemen van een psychologische stoornis, de posttraumatische stressstoornis. dit geldt voor meer gevoelens die optreden na een scheiding, zoals woede, jaloezie, wantrouwen,opluchting en schuldgevoel. Stuk voor stuk kunnen deze uitgroeien tot emotionele klachten met de omvang van een stoornis.


Het onderscheid tussen een normaal gevoel en een emotionele stoornis is niet zo gemakkelijk hard te maken. Beter is hetje dit voor te stellen als een dimensie of een glijdende schaal. Aan de ene kant van zo'n schaal staat bijvoorbeeld verdriet om het verlies en aan de andere kant de posttraumatische stressstoornis. Ieder mens bevindt zich na een scheiding op een uniek ount op deze schaal, hetzij meer naar links (de 'draaglijke') kant, hetzij meer naar rechts (de stoorniskant).  



* Heeft u vragen over 'Omgaan met een scheiding'? Neem vrijblijvend contact op met onze praktijk.


0