Zorg in je relatie: grenzen aangeven ...



UITGANGSPUNT


Grenzen aangeven is goed voor je relatie


In relatietherapie komen we vaak tegen dat tenminste één van beide partners niet goed of expliciet genoeg is in het grenzen aangeven. Soms betreft het mensen die in alle situaties moeilijk hun grenzen aangeven. Soms echter betreft het mensen die daar in hun werk of t.o.v. vrienden juist heel goed in zijn, maar dat t.o.v. hun eigen partner helemaal niet goed blijken te kunnen. Wat maakt dat mensen het moeilijk vinden om grenzen aan te geven aan hun partner of iemand anders, die dicht bij je staat?



Grenzen aangeven belangrijk voor het 'samen'


Partners, kinderen, naaste familieleden, heel goede vrienden ... ze hebben één ding gemeen: je bent met hen verweven. Ze zijn een deel van je geworden, hetzij door bloedbanden hetzij door je eigen keuze om hen deel van je leven uit te maken. Ze zijn ooit ongemerkt onder je huid gekropen. Je wilt voor hen het beste. Je wil hen gelukkig zien.


Met het aangeven van je grens aan je partner of familielid lijk je dat samengevoel, die verwevenheid te verstoren. Je maakt immers duidelijk dat jij niet hetzelfde wilt als je partner of je kind. Hoe confluenter (samengevloeider) je met hen bent, hoe moeilijker het is om je van hen los te maken en "néé" te zeggen. Het is alsof je bij voorbaat al hun teleurstelling voelt, het lijkt zelfs alsof het tegen jezelf indruist. Lijkt! Want je bent niet echt meer bij jezelf als het zo voelt. Je bent bij het "samen".


En hoe vreemd dat misschien ook klinkt: elk samen, elke verbinding bestaat juist bij de stevigheid van de afzonderlijke delen. Als een brug op twee pijlers. Als één van de pijlers verzwakt en niet meer op zich zelf kan staan, verzwakt ook de brug. Dus hoe moeilijk je het misschien ook vindt: regelmatig bij jezelf terugkomen en je grens aangeven is ongelooflijk belangrijk voor het voortbestaan van welke relatie dan ook."Grenzen aangeven is op korte termijn lastig, maar op de langere termijn beter voor zowel je autonomie als voor je verbinding met die ander".



Kiezen voor jezelf of voor je partner


Sommige mensen vinden het lastig om voor zichzelf te kiezen, omdat dat zo egoïstisch lijkt.Zeker als je uit een zogenaamde "wij cultuur" komt, waarin het belang van de ander altijd voor gaat. In onze westerse, individualistische cultuur is lang kies voor jezelf tijd immers vooral het omgekeerde gepropageerd: kies voor jezelf! Ieder mens is verantwoordelijk voor zichzelf en zijn eigen geluk. Je moet vooral je eigen slingers ophangen, niemand anders doet dat voor je. Overigens komen zowel de ik-als de wij-cultuur ook in het westen nog naast elkaar voor. We zien dan ook veel koppels waarbij de één uit de ik- en de ander uit de wij-cultuur komt.


Die keuze voor jezelf of voor je partner is misschien wel één van de moeilijkste dingen in je relatie. Een relatie is geven en nemen.

De balans daartussen is belangrijk: als je teveel neemt, krijgt je partner daar op een gegeven moment genoeg van. Als je teveel geeft, raak je uitgeput. Hier wordt ook wel eens de vergelijking gemaakt met een bankrekening. als je in het rood staat, heb je niks meer te geven.


Het aangeven van grenzen heeft echter niet alleen met de balans tussen geven en nemen te maken. Soms vraagt je partner dingen van je, die voor jou echt niet kunnen. Je zou ontrouw worden aan jezelf als je dat toch zou doen. We zien dat nogal eens op seksueel gebied, als de ene partner fantasieën uit wil voeren waar de ander zich echt niet goed bij voelt. Ook het omgaan met kinderen of ouders kan een bron van strijd zijn.



Trouw zijn aan jezelf


In een relatie ontkom je nu eenmaal niet aan het feit dat het belang van je partner soms strijdig is met dat van jou. Jullie zijn nu eenmaal verschillende mensen en dat verschil is zelfs nodig om een relatie leuk te houden. Daarvoor uitkomen is dus ook belangrijk. We noemen dat ook wel: differentiatie. Maar precies in dat bespreken van wat jij wil en wat je partner wil, kunnen jullie grenzen aan de order komen.


En wanneer moet je dan voor jezelf kiezen en wanneer voor je partner?

"De vuistregel is: als iets tegen je eigen integriteit ingaat, moet je kiezen voor jezelf".


Integriteit betekent: dat je zuiver blijft, dat je jezelf in de spiegel aan kunt blijven kijken. Dat je je daarna niet aangetast of vies voelt. Dat je niet iets doet, wat echt tegen je gevoel of je normen en waarden indruist. Kortom, dat je trouw blijft aan jezelf.

Trouw zijn aan jezelf is ongelooflijk belangrijk en heeft alles met zelf-vertrouwen te maken. Als je partner weet en begrijpt dat je voor je zelf moet kiezen, omdat je anders ontrouw bent aan je zelf, zal hij dat begrijpen. En anders moet je jezelf een nog belangrijker vraag stellen: wil je wel een relatie met iemand die kennelijk niet wil dat jij trouw blijft aan jezelf?



GRENZEN AANGEVEN IS KLEUR BEKENNEN


Ik wil mezelf niet blootgeven


Het is een feit dat het aangeven van je grens laat zien waar je staat. Grenzen aangeven kan heel confronterend zijn; voor je partner maar soms ook voor jouzelf. Je bekent dan namelijk kleur, je laat jezelf kennen. Terwijl je misschien eigenlijk niet aan jezelf toe wil geven dat je die grens hebt.

Kleur bekennen aan elkaar is dus heel belangrijk: je leert elkaar veel beter kennen en je begrijpt de achtergrond van elkaars gevoelens.



Mijn grens wordt toch niet gerespecteerd!


Je hebt mensen die regelmatig de échte grens opzoeken: pas als ze voelen dat je echt niet overstag gaat, stoppen ze. Dat betekent dat je behoorlijk stevig je grens moet aangeven, niet alleen verbaal, maar ook non-verbaal. En dat je dus echt goed zeker van jezelf moet zijn.

Er kunnen verschillende redenen zijn waarom een partner zich in eerste instantie niets of te weinig aan jouw grens laat liggen. En het is goed om die redenen te onderzoeken, want je leert elkaar daardoor veel beter kennen. De gedachte dat je grens toch niet gerespecteerd wordt, zou zeker geen reden moeten zijn om die grens daarom maar niet aan te geven. Bovendien: als je gelijk hebt, zou je je meteen moeten afvragen waarom je blijft in een relatie, waarin je partner jouw grens niet respecteert.



Ik wil mijn partner niet teleurstellen


Soms willen mensen geen grens aangeven omdat ze het pijnlijk vinden voor hun partner. Ze gaan ervan uit dat die dat niet leuk zal vinden en teleurgesteld zal zijn. En dat maakt het voor hen heel moeilijk om dan toch "nee"te zeggen, ook al zouden ze dat het liefste willen.

Hier spelen twee aspecten een rol.



Klopt jouw invulling wel?


In de eerste plaats zien we vaak dat partners voor elkaar invullen wat pijnlijk zou zijn en wat niet. Daarbij gebruik makend van hun eigen referentiekader. (je referentiekader is het geheel van jouw waarden en normen, je visie en je ervaringen).

Jij bent echter anders dan je partner, dus klopt jouw veronderstelling wel? Wat heb je feitelijk tot nu toe waargenomen? Als je je verplaatst in het referentiekader van je partner, hoe zou je dan reageren? Is het voor hem/haar wel net zo moeilijk als voor jou? Heb je het hem/haar wel eens gevraagd?


Als het antwoord ja is, bespreek dit dan. Zeg bijvoorbeeld rustig: "Ik weet hoe graag je dit zou willen. Voor mij ligt dat echter anders. Ik zie of ervaar dat anders dan jij. Ik wil niet wat jij wil en ik kan/wil me hierin ook niet aanpassen, daarvoor is het te belangrijk voor mij. We zijn hierin helaas verschillend. Dat vind ik moeilijk. Ik zou willen dat het anders was, maar het klopt voor mij gewoon niet om dit of dat te doen.



De teleurstelling van anderen dragen


Wat in ieder geval wel waarschijnlijk is, is dat je partner teleurgesteld of misschien wel geschrokken zal zijn. Niemand vindt het leuk om begrensd te worden. De één accepteert dat gemakkelijker dan de andere, de één zal zijn eigen teleurstelling beter kunnen dragen dan de ander.

Sommige mensen worden zelfs boos als ze eigenlijk teleurgesteld zijn. Zoals eerder gezegd: door een grens aan te geven verbreek je even het "samen". En dat is voor niemand leuk. En al helemaal niet als je op dat moment erg nauw met elkaar verweven bent. Als je op dat moment in de relatiecirkel in de confluentie zit.


Dus op korte termijn is het aangeven van een grens meestal geen leuke ervaring. Het voordeel is echter wel dat er niet gebeurt wat jij niet wil.

Op de langere termijn levert het nog een ander voordeel op. Door verschil van mening en beleving te mogen hebben, blijft duidelijk dat jullie twee verschillende mensen zijn. En voor aantrekkingskracht zijn er verschillen nodig, anders valt er niets aan te trekken. Dus is het voor elke relatie noodzakelijk om vooral niet teveel op elkaar te gaan lijken. Blijft zoals een paar schoenen: daar heb je in ieder geval altijd een rechter- en een linkerschoen!



Grensoverschrijding door verbaal of fysiek geweld


Als de boosheid van de ander tot verbaal of fysiek geweld leidt, dan heeft al dat onderzoek geen zin. Dan is het 't beste om eerst een time-out te nemen en tegen je partner te zeggen: "Ik wil pas verder praten als we dat samen rustig kunnen. Ik wil het gesprek nu stoppen en ik ga weg - naar een andere kamer bijvoorbeeld of even een blokje om - en laten we het over een uur (of vanavond of een ander tijdstip) nog eens proberen.



* Heeft u vragen over 'Zorg in je relatie: grenzen aangeven ...'? Neem vrijblijvend contact op met onze praktijk.